Hyppää sisältöön
Valtioneuvosto ja ministeriöt
Media
Valikko

Kiärgusvuotâlaavâ miäldásij toimâvaaldij kiävtust luoppih – spiekâstâhtile jaska majebaargâ kesimáánu 16. peeivi

Statârääđi kanslia 16.6.2020 16.00

Haldâttâs árvuštâlâi vuossaargâ kesimáánu 15. peeivi finnim tilekove vuáđuld, ete koronavirusepidemia puáhtá haldâšiđ virgeomâhái njuolgâdusmiäldásij toimâvaldijguin. Staatârääđi adelij onne almosčuákkimistis kiärgusvuotâlaavâ toimâvaaldij kiävtu komettemasâttâsâid já pahudij, ete staatâst ij innig lah kiärgusvuotâlaavâ 3 §:st uáivildum spiekâstâhtile. Komettemasâttâsah já spiekâstâhtile joskâm šaddeh vuáimán itten majebaargâ kesimáánu 16. peeivi.

Ko kiäččá aalmugijkoskâsávt, te Suomâ lii luhostum covid-19-epidemia estimist pyereest. Pahudum tavdâtábáhtusâi já jáámmám ulmui meeri lii aalmugmere háárán pissoom vyelebin ko maaŋgâin Suomâ viärdásâšstaatâin. Asâttum raijimtoimâiguin já adelum avžuuttâsâiguin láá luhostum pehtilávt estiđ epidemia ovdánem já suoijiđ riskâjuávhuid.

Spiekâstâhtile joskâm ij meerhâš tom, ete tile já epidemia uđđâsist levânem uhke ličij lappâd. Miärádâs merhâšume lii tast, ete kiärgusvuotâlaavâ toimâvääldi iä innig heivit.

Haldâttâs pahudij, ete tavdâtile já eromâšávt sosiaal- já tiervâsvuođâhuolâttâs pijssám já piähtutipšom kapasiteet siämmáánáál ko aalmug suoijim iä innig taan epidemiologâlii tiileest taarbâš toorjân kiärgusvuotâlaavâ toimâvaaldijn toohâmnáál tooimâid.

Meid täsivääldi president já uáiviminister láá ohtsâštooimâst savâstâllâm kiärgusvuotâlaavâ heiviittem joskâmist.

Haldâttâs hybridistrategia miäldásávt heiviitteh ain eres laavâi, eromâšávt njuámmootavdâlaavâ, mutâ meid ovdâmerkkân räjikocceemlaavâ, toimâvaaldijd já eres normaaltile lahâasâttem toimâvaaldijd. Toos lasseen tile haldâšeh virgeomâhái adelem miärádâsâiguin, ravvuiguin já avžuuttâsâiguin.

Haldâttâs lii ovdiist linjim kiärgusvuotâlaavâ heiviitmân lohtâseijee njuámmootavdâlaavâ sehe máhđulijn tiervâsvuođâhuolâttâslaavâ já sosiaalhuolâttâslaavâ nubástustáárbui valmâštâlmist tienuuvt, ete iävtuttâsâid pyehtih pyehtiđ haldâttâs meridemnáál porgemáánust.

Toos lasseen haldâttâs lii jo ovdiist meridâm adeliđ iävtuttâsâid kiärgusvuotâlaavâ vuáđuld adelum toimâvaaldij sirdemist já tärkkilistmist talhâshuolâttâs sehe máttááttâs já škovlim normaaltile lahâaasâtmân.

Jis tile tom veltihánnáá váátá epidemia uđđâsist levânem tâi eres suujâ tiet já áášán kyeskee čovgâ iävtuh olášuveh te kiärgusvuotâlaavâ miäldásijd toimâvaaldijd lii máhđulâš väldiđ uđđâsist anon.

Kiärgusvuotâlaavâ vuáđuld vyeimist orroo asâttâsâid komettii

Staatârääđi adelij kesimáánu 15. peeivi komettemasâttâs kiärgusvuotâlaavâ 86, 88, 93 já 94 §:st asâttum toimâvaaldij kiävtu juátkim- já heiviittemasâttâsâin sehe komettij kiärgusvuotâlaavâ 87 §:st asâttum toimâvääldi kiävtu juátkimasâttâs. Asâttâsah lijjii uáivildum orroođ vyeimist 30.6.2020 räi, tääl toh komettuvvojeh 16.6.2020.

Kiärgusvuotâlaavâ 86 §:st asâttuvvoo sosiaal- já tiervâsvuođâhuolâttâs toimâohtâduvâi tooimâst, 87 §:st eres tiervâsvuođâhuolâttâs stivriimist (ovdâmerkkân talhâsfabrik, talhâstukkukäävpi, apteekkäävpi tooimâ nubásmittem) já 88 §:st sosiaal- já tiervâsvuođâpalvâlusâin sehe tiervâsvuođâsuoijâlmist (kieldâi vuoigâdvuođâst luoppâđ tiätu kenigâsvuođâin). 93 §:st asâttuvvoo palvâlemkoskâvuođâ iävtuin spiekâstmist (vuoiŋâstemääigih, paijeelpargoh já iheluámuh) já 94 §:st luovâscelkkimvuoigâdvuođâ raijiimist.

Toos lasseen kiärgusvuotâlaavâ vuáđuld láá adelâm sosiaal- já tiervâsvuođâministeriö miärádâsâid. Asâttâsâi komettem mield meid toi vuáđuld adelum miärádâsâi vyeimistorroom nohá.

Spiekâstâhtile lâi vyeimist kulmâ mánuppaje

Ko täsivääldi president já staatârääđi kieđâvušâi valmâštâllâmnáál spiekâstâhtile já toi vuáđđusijd, te staatârääđi almosčuákkim pahudij njuhčâmáánu 16. peeivi, ete staatâst lii koronavirustile keežild spiekâstâhtile.  

Kiärgusvuotâlaavâ toimâvääldih, moh láá covid-19-pandemiast valdum anon, láá vuáđudum ton árvuštâlmân, ete toimâvääldih láá velttidmettumeh vâi pasteh suoijiđ aalmug uáli vijđáht levânâm njuámmootaavdâ čuávumušâin sehe turviđ vuáđuvuoigâdvuođâi já olmoošvuoigâdvuođâi olášume spiekâstâhtiileest. Ulmen lii lamaš eromâšávt visásmittiđ sosiaal- já tiervâsvuođâhuolâttâs pijssám já piähtutipšom kapasiteet kriisâtiileest.

Koronaviruspandemia láá haldâšâm iänááš njuámmootavdâlaavâ vuáđuld, staatârääđi avžuuttâsluándulij raijiittâstoimâiguin sehe nubásmitmáin maaŋgâid laavâid, asâttâsâid já miärádâsâid. Lii kuittâg lamaš meid velttidmettum turvâstiđ kiärgusvuotâlaavâ miäldásijd toimâvaldijd.

Haldâttâs lii kesimáánu 5. peeivi räi adelâm 14 kiärgusvuotâlaavâ miäldásii toimâvaaldij kiävtunväldim- já juátkimasâttâssâd. Kiärgusvuotâlaavâ toimâvääldih láá kuoskâm arâšoddâdmân, vuáđumáttááttâsân, luvâttuvváid, áámmátlâš oppâlájádâssáid, ollâškovláid já ávus čuovviittâspaargon, sosiaal- já tiervâsvuođâhuolâttâs haldâttâhsuárgán, pargoelimân sehe Uusimaa jotteem raijiimân.

Spiekâstâhtile ääigi asâttui meid laahâ ijâstâllâm- já piemmâmtooimâst adelum laavâ koskâpuddâsii nubásmitmist (153/2020), moin raavâdviäsuid já eres piemmâmfinnoduvâid tiätuspiekâstâsâiguin steŋgii kyevti mánuppajan 30.3.2020 rääjist. Haldâttâs adelij áášán kyeskee uđđâ iävtuttâs njuámmootavdâlaavâ koskâpuddâsii nubásmitmist, moin piemmâmfinnoduvâi toimâ koskâpuddâsávt räijejuvvoo 31.10.2020 räi. Taat lahâasâttem lii ain vyeimist, veikâ spiekâstâhtile jaska.

Staatârääđi lii toohâm meid räjikocceemlaavâ vuáđuld suulân mánuppaje kooskâi 17.3.2020 rääjist miärádâsâid räjikocceem koskâpuddâsii maacâtmist sisraajijd já siämmást meid miärádâsâid olgoräjijotoluv raijiimist koronavirus tovâttem covid-19-njuámmootavdâepidemiast Suomâ siskáldâs torvolâšvuotân čyeccee tuođâlii uhke keežild. Majemuid miärádâsâid staatârääđi toovâi 12.6.2020, já toh láá vyeimist 14.7.2020 räi.

Sierâlágán avžuuttâsâid já ravvuid láá adelâm maaŋgâid, eereeb iärrás elilâm ulmuid já eres riskâjuávhoid, čokkânemraijiittâsâin, aalmugtilálâšvuođâin, nuorâi- já kerhotiilijn, puđâldemsoojijn, valastâllâmkištoin já rááiđuin, kirjeráájuin luoihâtmist, almolijn tiilijn, káiduspargoost, piemmâmfinnoduvâi tooimâst, pargomätkijotoluvâst, tipšolájádâsâin já pyecceeviäsuin kollimijn já astoääigi maađhâšmist päikkienâmist já olgoenâmáid.

Lasetiäđuh: vyelistaatâčällee Timo Lankinen, p. 0295 160 300, já lahâasâttemneuvos Sanna Helopuro, p. 0295 160 170, staatârääđi kanslia

 

Palaa sivun alkuun