Valtioneuvosto ja ministeriöt Media
Valikko

Vaalmâšvuõttlääʹjj meâldlai tuåimmväʹlddõõzzi ââʹnnmest ǩeässâʹtte – pannvueʹjj poʹtte mââibaarǥ 16. ǩieʹssmannu

Riikksuåvtõõzz kanslia 17.6.2020 9.55

Halltõs arvvlââtt vuõssaarǥ 15. ǩieʹssmannu vuäǯǯmes äʹššǩičldõõǥǥ vuâđain, štõ koronavirusepidemia lij vaaldšummšest veʹrǧǧniiʹǩǩi meärrõsmeâldlai tuåimmväʹlddõõzzin. Valdiasuåvtõs uuʹdi täʹbbe takaisåbbrest vaalmâšvuõttlääʹjj tuåimmväʹlddõõzzin ââʹnnem kååʹmtemšiõttõõzzid da tuõđi, štõ jânnmest jiâ teänab leäkku vaalmâšvuõttlääʹjj 3§: z õõlǥtum pannvueʹjj. Kååʹmtemšiõttõõzz da pannvueʹjji puuttmõš puäʹtte viõʹǩǩe jâđđa mââibaarǥ 16. ǩieʹssmannu.

Meeraikõskksen ǩiiččeen Lääʹddjânnam lij oʹnstõõvvâm covid-19- epidemia vuâsttatuâsttmõõžžâst puârast. Tuõđstõttum kõppõõvvji da jäämmam meäʹr liâ  narodmieʹri vuâstta põõššâm vueʹllǥubun ǥu määŋgin Lääʹddjânnma veʹrddeemjânnmin. Šiõttõttum rääʹjtõstuåimain da uʹvddum raʹvvjõõzzin lij oʹnstum viõkksõssân miâlǥeed epidemia ouddnummuš da sueʹjjeed friskk äʹrttlid.

Pannvueʹjji puuttmõš ij õõlǥat tõn, štõ äʹššǩičldõk da epidemia oʹđđest pueʹttem vaarr leʹčči rääjj. Tuʹmmstõõǥǥ miârkktõs lij tõʹst, štõ vaalmâšvuõttlääʹjj tuåimmväʹlddõõzzid jiâ teänab suåvtõõll.

Halltõs tuõđi, štõ kõppǩičldõk da jeäʹrben sosiaal- da tiõrvâsvuõtthuõl riʹjttjemvuõtt da viõkkâshååid kapasiteeʹt seämma ǥu narod suõjjummuš jiâ teänab tän epidemioloogsõs äʹššǩičldõõǥǥâst taarbaš staanân vaalmâšvuõttlääʹjj tuåimmväʹlddõõzzin tueʹjjeem tuåimaid.

Tääʹssvääʹld presideʹntt da pââimõsminiʹstter liâ õhttsažtuåimmjummšest mainstam vaalmâšvuõttlääʹjj suåvtõõllmõõžž loopptummšest

Halltõõzz hybridistrategia meâldlen suåvtâʹlle ooudâs jeeʹres laaʹjji, jeärben pâššnemkõpplääʹjj, leša še ouddmiârkkan raajjvärddjemlääʹjj, tuåimmväʹlddõõzzid da jeeʹres takaivueʹjji lääʹǩǩšiõttummuš tuåimmväʹlddõõzzid. Lââʹssen äʹššǩičldõõǥǥ vaaldše veʹrǧǧniiʹǩǩi uʹvddem mieʹrrõõzzin, vuäʹpstõõzzin da siâssmõõžžin.

Halltõs lij ääiʹjben tuʹmmjam vaalmâšvuõttlääʹjj suåvvtummša kolljeei pâššnemkõpplääʹjj de vueiʹtlvõʹžžen tiõrvâsvuõttlââj da sosiaalhuõll-lääʹjj muuttâstaarbi valmštõõllmest nuʹtt, štõ eʹtǩǩõõzzid vueiʹtte puʹhtted halltõõzz  tuʹmmstõkkân påʹrǧǧmannust.

Lââʹssen halltõs lij juʹn ääiʹjab tuʹmmjam uʹvdded eʹtǩǩõõzzid vaalmâšvuõttlääʹjj nuäʹjest uʹvddum  tuåimmväʹlddõõzz seʹrddmest da taʹrǩǩummšest taalkâshuõl de mättʼtõõzz da škooultõõzz takaivueʹjji lääʹǩǩšiõttummša.

Ǩičldõõǥǥ tõn veäʹltteǩâni õõlǥteʹmmen epidemia oʹđđest pueʹttem leʹbe jeeʹres määin diõtt da ääʹšš kuõskki čouggsi oudldõõzzi teâuddjummšest vaalmâšvuõttlääʹjj meâldla tuåimmväʹlddõõzz lij vueiʹtlvaž väʹldded oʹđđest õnnu.   

Vaalmâšvuõttlääʹjj nuäʹjest viõǥǥâst åårrai šiõttõõzzid kååʹmte

Valdiasuåvtõs uuʹdi 15. ǩieʹssmannu  kååʹmtemšiõttõõzz vaalmâšvuõttlääʹjj 86, 88, 93, da 94 §:sin šiõttuum tuåimmväʹlddõõzzi ââʹnnem juäʹtǩǩem- da suåvvtõõllmõš- šiõttõõzzin de kååʹmti vaalmâšvuõttlääʹjj 87§:est šiõttuum tuåimmväʹlddõõzz ââʹnnem juäʹtǩǩemšiõttõõzz. Šiõttõõzz leäi õõlǥtum åårrad viõǥǥâst 30.6.2020 räjja, ââʹn tõk kååʹmtâʹvve 16.6.2020

Vaalmâšvuõttlääʹjj 86 §:est šiõttee sosiaal- da tiõrvâsvuõtthuõl tuåimmjemõhttõõǥǥi tuåimmjummšest 87§:est jeeʹres tiõrvâsvuõtthuõl ohjjummšest ( ouddmiârkkân taalkâsfabriikk, taalkâstukk- kaaup,apteekki tuåimmjummuš muʹttmest) da 88 §:est sosiaal- da tiõrvâsvuõttkääzzkõõzzin de tiõrvâsvuõttsuõjjummšest ( kooʹddi vuõiggâdvuõđâst čåuddõõttâd måttmin õõlǥtõõzzin.)93 §:est šiõttee kääzzkõskõskkvuõđi määinain rätkkjummšest( vuâŋŋampoodd, pâʹjjeltueʹjjeemtuâjj da eeʹjj pååđvuõđ) da 94 §:est tuâjast pååđaisärnnam rääʹjtummšest.

Lââʹssen vaalmâšvuõttlääʹjj nuäʹjest liâ uʹvddum sosiaal- da tiõrvâsvuõttministeria tuʹmmstõõǥǥ. Šiõttõõzz kååʹmtummuš mieʹtt še tõi nuäʹjest uʹvddum tuʹmmstõõǥǥi viõǥǥâst åårmõš poott.

Pannvueʹjj leʹjje viõǥǥâst kolmm mannu

Tääʹssvääʹld presideeʹnt da valdiasuåvtõõzz ǩiõttʼtõõllmen valmštõõlljen pannvueʹjjid da tõi vuâđaid valdiasuåvtõõzz takaisååbbar tuõđi 16. pâʹzzlâšttam- mannu, štõ jânnmest åårrai koronavirusvueʹjj  diõtt pannvueʹjj.

Vaalmâšvuõttlääʹjj tuåimmväʹlddõõzz, kook covid-19- pandeemest liâ valddum õnnu, liâ vuâđđõõvvâm tõn aʹrvvõʹsse, štõ tuåimmväʹlddõõzz liâ  vääžnai narod suõjjummšen samai veeidas leävvnam pâššnemkõõv seuʹrrjõõzzin de staanâd vuâđđvuõiggâdvuõđi da ooumažvuõiggâdvuõđi teâddjummuš pannvueʹjjest. Täävtõssân lij leämmaš jeäʹrben praavâd sosiaal- da tiõrvâsvuõtthuõl riʹjttjemvuõtt da viõkkâshååid kapasiteeʹt kriisvueʹjjest.

Koronavirusepidemia lij vaaldšum šuurmõs vueʹzzin pâššnemkõpplääʹjj nuäʹjin, valdiasuåvtõõzz siâssâm rääʹjtõstuåimain de muuʹtteeʹl määŋgaid laaʹjjid, šiõttõõzzid ja tuʹmmstõõǥǥid. Vaalmâšvuõttlääʹjj meâldlaid tuåimmväʹlddõõzzid lij še kuuitâǥ leämmaš vääžnai staanâd.

Halltõs lij 5. ǩieʹssmannu mâânast ouddam 14 vaalmâšvuõttlääʹjj meâldlaid tuåimmväʹlddõõzzi õnnu väʹlddem- da juäʹtǩǩemšiõttõõzzid. Vaalmâšvuõttlääʹjj tuåimmväʹlddõõzz liâ kuõskkâm ouddpeâmmam, vuâđđmättʼtõõzz, lookkâmškooul, ämmatlaid mättstroiʹttlid, õllškooulid da pååđ čuõvtemtuâj, sosiaal- da tiõrvâsvuõtthuõl vaaldšemsueʹrj, tuâjj- jieʹllem de Uudenmaa liikkeem rääʹjtõõzzid.

Pannvueʹjji poodd šiõttee še lääʹǩǩ aazztõs- da restraanti tuåimmjummšest uʹvddum lääʹjj vuänõsäiggsast muʹttmest (153/2020), koin restraant da jeeʹres poorrâmpääiʹǩ måttmin rääʹjtõõzzin ǩiddee kueʹhtten määnpââʹjen 30.3.2020 ääʹljeen. Halltõs uuʹdi ääʹšš kuõskki ođđ eʹtǩǩõõzz pâššnemkõpplääʹjj vuänõsäiggsast muʹttmest, koin restraanti tuåimmjummuž vuänõsäiggsen rääʹjte 31.10.2020 räjja. Tät lääʹǩǩšiõttummuš lij veâl viõǥǥâst, håʹt pannvueʹjj poʹtte.

Valdiasuåvtõs lij raajjâm še  raajjvärddjemlääʹjj nuäʹjin nuʹtt määnpââʹjj kõõskin 17.3.2020 ääʹljeen tuʹmmstõõǥǥid raajjvärddjem vuänõsäiggsast maaccteeʹmest siskkraajid da seämmast še tuʹmmstõõǥǥid ålggraajjtrafiikk rääʹjtõõzzâst koronavirus tueʹjjeem covid-19- pâššnemkõppepidemiast  Lääʹddjânnam siiʹsǩ staanvuõʹtte šõddi tuõđâs vaarr diõtt. Mââimõõzzid tuʹmmstõõǥǥid valdiasuåvtõs raaji 12.6.2020, da tõk liâ viõǥǥâst 14.7.2020 räjja.  

Jeeʹresnallšeʹm siâssmõõžž da vuäʹppõõzz liâ uʹvddum määŋgnallšeeʹm  jeäʹrben puärsmõõvvâm oummid da jeeʹres riskk äʹrttlid, noorõõttâmrääʹjtõõzzin, narodnoorõõttmõõžžin, nuõrroummi- da seäʹrvvpääiʹǩin,pååđääiʹjpaaiʹkin, liikkeemǩeâšttõõttmõõžžin da -riâddin, ǩeʹrjjpõõrtin laiʹnnʼjummšest, õõlmâs sõõʹjin, ougglest tueʹjjummšest, restaraanti tuåimmjummšest, tuâjjmäʹtǩǩtrafiiʹǩǩest, kueʹssjeʹmmen håiddstroiʹttlin  da puõccipõõrtin,da pååđpoodd mäʹtǩǩummšest dommjânnmest da ålggjânnma.

Lââʹssteâđaid: vueʹllvaldiapiisar Timo Lankinen, p. 0295 160 300, da lääʹjjšiõtteeineǩ Sanna Helopuro, p. 0295 160 170, valdiasuåvtõõzz kanslia

Palaa sivun alkuun