Valtioneuvosto ja ministeriöt Media
Valikko

Válmmašvuođalágas meroštallon doaibmavuoigatvuođaid geavaheamis luhppojuvvo – spiehkastatdilli nohká maŋŋebárgga geassemánu 16. beaivve

Stáhtaráđi kansliija 16.6.2020 16.00

Ráđđehus árvvoštalai vuossárgga geassemánu 15. beaivve oažžun dili govvádusa vuođul, ahte koronavirusepidemiija sáhttá hálddašit eiseválddiid njuolggadusvuloš doaibmavuoigatvuođaiguin. Stáhtaráđđi attii otne oktasaščoahkkimisttis válmmašvuođalága doaibmavuoigatvuođaid geavaheami gomihanásahusaid ja gávnnahii, ahte riikkas ii šat leat válmmašvuođalága 3 §:s oaivvilduvvon spiehkastatdilli. Gomihanásahusat ja spiehkastatdili nohkan bohtet fápmui ihttin maŋŋebárgga geassemánu 16. beaivve.

Riikkaidgaskasaččat geahčadettiin Suopma lea lihkostuvvan covid-19-epidemiija eastadeamis bures. Gávnnahuvvon dávdadáhpáhusaid ja jápmán olbmuid mearri lea veahkadatmeari ektui bisson vuollegabbon go máŋggain Suoma veardásašriikkain. Ásahuvvon ráddjendoaimmaiguin ja addojuvvon ávžžuhusaiguin lea lihkostuvvon beaktilit caggat epidemiija ovdáneami ja suddjet riskajoavkkuid.

Spiehkastatdili nohkan ii oaivvil dan, ahte dilli ja epidemiija ođđasit leavvama áitta livččii meattá. Mearrádusa mearkkašupmi lea das, ahte válmmašvuođalága doaibmavuoigatvuođat eai šat heivehuvvo.

Ráđđehus gávnnahii, ahte dávdadilli ja namalassii sosiála- ja dearvvasvuođafuolahusa ja beaktodivššu kapasitehta seamma go veahkadaga suddjen eai šat dán epidemiologalaš dilis dárbbaš doarjjan doaimmaid, mat dahkkojuvvojit válmmašvuođalága doaibmavuoigatvuođaiguin.

Maiddái dásseválddi presideanta ja oaiveministtar leaba ovttasdoaibmamiin ságastallan válmmašvuođalága heiveheami loahpaheamis.

Ráđđehusa hybridistrategiija mielde heivehuvvojit ain eará lágaid, namalassii njoammudávdalága, muhto maiddái ovdamearkka dihte rádjegozáhuslága, doaibmavuoigatvuođat ja eará normáladiliid láhkaásaheami doaibmavuoigatvuođat. Lassin dilli hálddašuvvo eiseválddiid addin mearrádusaiguin, rávvagiiguin ja ávžžuhusaiguin.

Ráđđehus lea ovdalis meroštallan doaibmanvugiid válmmašvuođalága heiveheapmái laktáseaddji njoammudávdalága sihke dearvvasvuođafuolahuslága ja sosiálafuolahuslága vejolaš nuppástusdárbbuid válmmaštallamis nu, ahte evttohusaid sáhttá buktit ráđđehussii mearridanláhkai borgemánus.

Lassin ráđđehus lea juo ovdalis mearridan addit evttohusaid válmmašvuođalága vuođul addojuvvon doaibmavuoigatvuođaid sirdimis ja dárkkálmahttimis dálkkasfuolahusa sihke oahpahusa ja skuvlema normáladiliid láhkaásaheapmái.

Jos dilli dan vealttakeahttá gáibida epidemiija ođđasit leavvama dahje eará siva geažil ja áššái guoski čavga eavttut ollašuvvet, válmmašvuođalágas meroštallon doaibmavuoigatvuođaid lea vejolaš váldit ođđasit atnui.

Válmmašvuođalága vuođul fámus orron ásahusat gomihuvvojedje

Stáhtaráđđi attii geassemánu 15. beaivve gomihanásahusa válmmašvuođalága 86, 88, 93 ja 94 §:s mearriduvvon doaibmavuoigatvuođaid geavaheami joatkin- ja heivehanásahusain sihke gomihii válmmašvuođalága 87 §:s mearriduvvon doaibmavuoigatvuođa geavaheami joatkinásahusa. Ásahusat ledje oaivvilduvvon leat fámus 30.6.2020 rádjai, dál dat gomihuvvojit 16.6.2020.

Válmmašvuođalága 86 §:s mearriduvvo sosiála- ja dearvvasvuođafuolahusa doaibmaovttadagaid doaimma birra, 87 §:s eará dearvvasvuođafuolahusa jođiheamis (ovdamearkka dihte dálkkasfabrihka, dálkkasgrossagávppi, apotehkagávpedoaimma rievdadeapmi) ja 88 §:s sosiála- ja dearvvasvuođabálvalusain sihke dearvvasvuođasuodjalusas (gielddaid vuoigatvuođas luohpat dihto geatnegasvuođain). 93 §:s mearriduvvo bálvalusgaskavuođa eavttuin spiehkasteamis (vuoiŋŋastanáiggit, badjeláiggebarggut ja jahkeluomut) ja 94 §:s eretcealkinvuoigatvuođa ráddjemis.

Lassin válmmašvuođalága vuođul leat addojuvvon sosiála- ja dearvvasvuođaministeriija mearrádusat. Ásahusaid gomiheami mielde maiddái daid vuođul addojuvvon mearrádusaid fámusorrun nohká.

Spiehkastatdilli lei fámus golbma mánotbaji

Go dásseválddi presideanta ja stáhtaráđđi lei gieđahallan válmmaštalli láhkai spiehkastatdili ja daid vuođustusaid, stáhtaráđi oktasaščoahkkin gávnnahii njukčamánu 16. beaivve, ahte riikkas lea koronavirusdili geažil spiehkastatdilli.  

Válmmašvuođalága doaibmavuoigatvuođat, mat covid-19-pandemiijas leat váldon atnui, leat vuođđuduvvan dan árvvoštallamii, ahte doaibmavuoigatvuođat leat vealtameahttumat veahkadaga suddjema dihte hui viidát leavvan njoammudávdda čuovvumušain sihke dorvvastandihte vuođđovuoigatvuođaid ja olmmošvuoigatvuođaid ollašuvvama spiehkastatdilis. Ulbmilin lea leamaš namalassii sihkkarastit sosiála- ja dearvvasvuođafuolahusa ja beaktodivššu kapasitehta kriisadilis.

Koronaviruspandemiija lea hálddašuvvon stuorra osiin njoammudávdalága vuođul, stáhtaráđi ávžžuhuslundosaš ráddjendoaimmaiguin sihke rievdademiin máŋggaid lágaid, ásahusaid ja mearrádusaid. Válmmašvuođalágas meroštallon doaibmavuoigatvuođaide leamašan goit maiddái vealtameahttun dorvvastit.

Ráđđehus lea geassemánu 5. beaivve rádjai addán 14 válmmašvuođalágas meroštallon doaibmavuoigatvuođaid atnuiváldin- ja joatkinásahusa. Válmmašvuođalága doaibmavuoigatvuođat leat guoskan árrabajásgeassima, vuođđooahpahusa, logahagaid, ámmátlaš oahppolágádusaid, allaskuvllaid ja friija čuvgehusbarggu, sosiála- ja dearvvasvuođafuolahusa hálddahussuorggi, bargoeallima sihke Uusimaa lihkadeami ráddjema.

Spiehkastatdili áigge ásahuvvui maiddái láhka idjadan- ja  biebmodoaimma birra addojuvvon lága gaskaboddosaš rievdadeamis (153/2020), mainna restoráŋŋat ja eará biebmofitnodagat dihto spiehkastagaiguin giddejuvvojedje guovtti mánotbadjái 30.3.2020 rájes. Ráđđehus attii áššái guoski ođđa evttohusa njoammudávdalága gaskaboddosaš rievdadeamis, mainna biebmofitnodatdoaibma gaskaboddosaččat ráddjejuvvo 31.10.2020 rádjai. Dát láhkaásaheapmi lea ain fámus, vaikko spiehkastatdilli nohká.

Stáhtaráđđi lea dahkan maiddái rádjegozáhuslága vuođul sullii mánotbaji gaskkaid 17.3.2020 rájes mearrádusaid rádjebearráigeahču gaskaboddosaš máhcaheamis sisrájáide ja seammás maiddái mearrádusaid olgorádjejohtolaga ráddjemis koronavirusa dagahan covid-19-njoammudávdaepidemiijas Suoma siskkáldas dorvvolašvuhtii čuohcci duođalaš áitaga geažil. Maŋimuš mearrádusaid stáhtaráđđi dagai 12.6.2020, ja dat leat fámus 14.7.2020 rádjai.

Iešguđetlágan ávžžuhusat ja rávvagat leat addojuvvon máŋggat earet eará ahkeolbmuide ja eará riskajoavkkuide, čoahkkananráddjehusain, álbmotdilálašvuođain, nuoraid- ja riekkesdoaibmasajiin, áiggeádjebáikkiin, valástallangilvvuin ja -luohkáin, girjerájuin luoikkaheamis, almmolaš doaibmasajiin, gáiddusbarggus, biebmofitnodatdoaimmas, bargomátkejohtolagas, galledemiin dikšunlágádusain ja buohcceviesuin ja asttuáigge mátkkošteamis iežas riikkas ja olgoriikkaide.

Lassediehtu: vuollestáhtačálli Timo Lankinen, t. 0295 160 300, ja láhkaásahanráđđi Sanna Helopuro, t. 0295 160 170, stáhtaráđi kansliija

Palaa sivun alkuun