Hyppää sisältöön
Valtioneuvosto ja ministeriöt
Media
Valikko

Ráđđehus celkkii ovttas dásseválddi presideanttain Suoma leat spiehkastatdilis koronavirusdili geažil

Stáhtaráđi kansliija 17.3.2020 14.00

Ráđđehus linnjii 16. njukčamánu 2020 lassedoaibmabijuin koronavirusdili dikšuma várás Suomas. Linnjejuvvon doaibmabijuid ulbmil lea suddjet álbmoga sihke dorvvastit servvodaga ja ekonomalaš eallima doaimmaid. Linnjemat leat fámus 13. cuoŋománu 2020 rádjái. Ráđđehus lea cealkán ovttas dásseválddi presideanttain, ahte riikkas leat spiehkastatdilis koronavirusdili geažil.

Stáhtaráđđi ja doaibmaválddálaš eiseválddit buktet mearrádusaid ja ávžžuhusaid fápmui gearggusvuođalága, njoammudávdalága ja eará láhkaásaheami mieldásaččat. Doaibmaválddálaš eiseválddit addet dárkilut rávvagiid iežaset ovddasvástádusaid mielde. Ráđđehus addá gearggusvuođalága atnuiváldinásahusa riikkabeivviide maŋŋebárgga 17. njukčamánu 2020.

Ráđđehusa linnjen doaibmabijut

Árrabajásgeassima doaibmaovttadagat ja daid olis ordnejuvvi ovdaoahpahus jotket doaibmama. Ná dorvvastit servvodaga doaibmama dáfus kritihkalaš surggiid bargiid mánáid beassama árrabajásgeassimii ja dahkat bargama vejolažžan vánhemiidda. Stáhtaráđđi linnje, ahte dat vánhemat ja áittardeaddjit, geain lea vejolašvuohta ordnet máná divššu ruovttus, dahket nu.

Skuvllaid, oahppolágádusaid ja ámmátallaskuvllaid sihke álbmotallaskuvllaid ja eará friddja čuvgehusbarggu sajit steŋgejuvvojit ja lagašoahpahus dain gaskkalduhttojuvvo. Spiehkastahkan goittotge ordnejuvvo skuvllas ordnejuvvi ovdaoahpahus sihke vuođđooahpahusa 1-3 luohkáid lagašoahpahus daid vánhemiid mánáide, geat barget servvodaga doaibmama dáfus kritihkalaš surggiin. Lassin spiehkastahkan ordnet erenoamáš doarjaga mearrádusa ožžon oahppiid lagašoahpahus dan dárbbašeaddjiide, goittotge nu ahte dat vánhemat ja áittardeaddjit, geat sáhttet ordnet máná divššu ruovttus, dahket nu. Ovdal máinnašuvvon ordnestallamat bohtet fápmui gaskavahku 18.3.2020.

Lagašoahpahusa sajis buot universitehtaid, ámmátallaskuvllaid sihke ámmátlaš skuvlejumi, logahatskuvlejumi ja vuođđooahpahusa ordnejeaddjiid oahpahus ja bagadallan ordnejuvvojit nu viidát go vejolaččat molssaevttolaš vugiiguin, earret eará gáiddusoahppun, iešguđetlágan digitála oahppanbirrasiid ja -čovdosiid sihke dárbbu mielde iešráđálaš stuđerema vehkiin.

Studeantadutkosa iskosat ollašuhttojuvvojit 13.3.2020 almmuhuvvon divttistuvvon áigedávvalis 23.3.2020 rádjái dearvvasvuođaeiseválddiid mearrádusaid vuhtiiválddidiin.

Almmolaš čoahkkaneamit ráddjejuvvojit logi olbmui ja ávžžuhit garvit dárbbašmeahttun orodeami almmolaš sajiin.

Stáhta ja gielddaid museat, teáhterat, Riikkaopera, kulturviesut, girjerádjosat, girjerádjobiillat, Riikkaarkiivva áššehas- ja dutkisálebálvalusat, astoáigedoaibmasajit ja -viesut, nuoraidviesut, riekkisdoaibmabáikkit, servviid čoahkkanansajit, vuorrasiid beaivedoaimmat, veajuiduhtti bargodoaibma ja bargoguovddážat steŋgejuvvojit. Ávžžuhit, ahte priváhta ja goalmmát sektora doaibmit sihke vuoiŋŋalaš servošat doibmet seammá láhkai.

Galledeamit vuorrasiid ja eará riskajoavkkuid ássanbálvalusovttadagain gildojuvvojit.

Olggobeale olbmuid galledeamit dikšunlágádusain, dearvvasvuođafuolahusa ovttadagain ja buohcceviesuin gildojuvvojit, earret dáhpáhusa mielde árvvoštallojuvvon kritihkalaččat buohcciid ja mánáid dávdamearkkahis lagamuččaid, mieđuštandivššus leahkki olbmuid lagamuččaid sihke riegádahttinossodagas guoimmi dahje doarjjaolbmo.

Almmolaš sektora bargoaddit mearridit daid almmolaš sektora bargiid gáiddusbargui, geaid bargguid dáfus dat lea vejolaš.

Doaibmarávan badjel 70-jahkásaččat geatnegahttojit bissut sierra kontávttain eará olbmuiguin vejolašvuođaid mielde (karantena vástideaddji dilli), earret riikkabeaiáirasiid, stáhtanjunnošiid ja gieldda luohttámušolbmuid.

Sosiála- ja dearvvasvuođafuolahusa kapasitehta almmolaš ja priváhta sektoris lasihuvvo. Seammás hoahpohis doaimmat geahpiduvvojit. Priváhta sektora kapasitehta váldojuvvo almmolaš atnui dárbbu mielde. Seammás dávggastit lágas ásahuvvon mearreáiggiin ja geatnegasvuođain.

Koronaiskkuskapasitehta stuoriduvvo. THL doarju guovlluid dán oasil.

Kritihkalaš bargiid oasil spiehkastit bargoáigelágas ja jahkeluopmolága njuolggadusain sihke priváhta ja almmolaš sektoris.

Erenoamážit sosiála- ja dearvvasvuođafuolahusa sihke riikka siskkáldas dorvvolašvuhtii skuvlejuvvon ámmátolbmuid ráhkkanit geatnegahttit dárbbu mielde bargui.

Olbmuid johtima sáhttá ráddjet heakka ja dearvvasvuođa áiti stuorra vára dihte.

Álbmotdearvvasvuođa ja dearvvasvuođadorvvolašvuođa dihte álggahit válmmaštallat Suoma rájáid steŋgema johtilis áigedávvaliin nu, ahte riikkaidgaskasaš geatnegasvuođaid čuovvut. Mátkkošteaddji- ja persovdnajohtolat Supmii gaskkalduhttojuvvo nu jođánit go vejolaš, earret Suoma riikkavuložiid ja Suomas ássi olbmuid máhccama. Suoma riikkavuložat ja Suomas ássi olbmot eai galgga mátkkoštit olgoriikkaide. Suopmelaš mátkkošteaddjiid ávžžuhit máhccat Supmii dakkaviđe. Davve- ja oarjerájá badjel oažžu johtit vealtemeahttun bargguin ja dikšumin dehálaš áššiid. Dávvir- ja fráktajohtolat joatkašuvvá dábálaččat.

Olgoriikkain máhcci suopmelaččaid ja Suomas fásta ássi olbmuid neavvut guovtte vahku karanteana vástideaddji dillái.

Olgoriikkain máhccit galget soahpat bargui máhccama áiggis ja guovtte vahku eretorrumis ovttas bargoaddiideasetguin.

Bealuštanfámut dorvvasta iežas doaimma joatkašuvvaman ja gearggusvuođa buot diliin. Eará eiseválddiid ráhkkanit doarjut dárbbu mielde.

Lassedieđut: stáhtaráđi kommuniserenhoavda Päivi Anttikoski, tel. 040 536 4821, stáhtaráđi kansliija

Duogášdieđut gearggusvuođalágas

Gearggusvuođalágas leat meroštallojuvvon iešguđetge spiehkastatdilit, dego Supmii čuohcci falleheapmi, erenoamáš váralaš stuorra lihkohisvuohta dahje viidát leavvan njoammudávda, mii koronaviruspandemiija lea. Gearggusvuođalága ulbmilin lea spiehkastatdiliin suddjet álbmoga sihke dorvvastit dan áigáiboađu ja riikka ekonomalaš eallima, bajásdoallat riekteortnega, vuođđovuoigatvuođaid ja olmmošvuoigatvuođaid sihke dorvvastit váldegotti guvllolaš guoskameahttunvuođa ja iehčanasvuođa.

Gearggusvuođalágas ásahuvvo eiseválddiid doaibmaválddi birra spiehkastatdili áiggi. Gearggusvuođalágas meroštallojuvvon doaibmaválddi sáhttá geavahit dušše, juos dili ii sáhte hálddašit eiseválddiid dábálaš doaibmaválddiin. Gearggusvuođalága vuođul ráddjejit riikkavuložiid vuoigatvuođat ja dábálaš eallima dušše, juos dat lea vealtemeahttun álbmoga suddjema várás.

Gearggusvuođalágas ásahuvvon doaibmaválddi atnuiváldimis eanemusat guđa mánotbadjái mearriduvvo stáhtaráđi ásahusain (atnuiváldinásahus), go stáhtaráđđi lea ovttas dásseválddi presideanttain cealkán riikkas leat spiehkastatdilis. Loahpalaš mearridanváldi fápmuiboahtimis lea riikkabeivviin. Dat mearrida, boahtágo stáhtaráđi addin ásahusa lassedoaibmaváldi atnui ollásit dahje oasil. Riikkabeaivvit sáhttá maiddái gomihit stáhtaráđi addin ásahusa.

Hohpolaš dilis lea vejolaš váldit lasseválddi atnui dakkaviđe. Maiddái dalle ásahus dolvojuvvo riikkabeivviid gieđahallamii dakkaviđe. Ásahusa galgá doalvut riikkabeivviide vahku siste, dahje muđui ásahus healbá.

Palaa sivun alkuun