Hyppää sisältöön
Valtioneuvosto ja ministeriöt
Media
Valikko

Haldâttâs linjij vuáváámist koronakriisâ haldâšem hybridistrategian já raijiittâsâi raččomist kuuloold

Statârääđi kanslia 6.5.2020 9.00

Haldâttâs linjij ráđádâlmijn pasepeeivi vyesimáánu 3. peeivi já vuossaargâ vyesimáánu 4. peeivi toimâvuáváámist koronakriisâ haldâšem hybridistrategian sehe virus tovâttem raijiittâsâi raččomist kuuloold. Haldâttâs taha ääšist prinsiipmiärádâs staatârääđi almosčuákkimist. Prinsiipmiärádâsâst haldâttâs linjimijd lekkih tärhibeht. Haldâttâs toovâi linjim vyelistatâčällee Martti Hetemäki exit- já uđđâsisthuksimpargojuávhu toohâm 1. mudo raapoort vuáđuld (lahtos).

Suomâst koronavirusepidemia levânem lii orostâm raijimtooimâi já hygienialattim čielgâ puáránem peht. Veikâ epidemia lii tääl rávhálii muddoost, te lii ain uhke, ete tot jođálmuvá uđđâsist.

Haldâttâs toimâiguin láá viggâm já viggeh estiđ virus levânem ohtsâškoddeest, turviđ tiervâsvuođâhuolâttâs kyeddimnaavcâ já suojâliđ eromâšávt riskâjuávkun kullee ulmuid. Ulmen lii, ete hybridistrategia vievâst luhostuveh pehtilávt estiđ epidemia tienuuvt, ete tot nuuvt uccáá ko máhđulâš hettee ulmuid, irâttâsâid, ohtsâškode já vuáđuvuoigâdvuođâi olášume.

Hybridistrategiast vijđes raijimtooimâin sirdâšuveh kontrollistum vuovvijn ovdiist eenâb čyeccee toimáid já njuámmumtavdâlaavâ, kiärgusvuotâlaavâ já máhđulij eres njuolgâdusâi miäldásii pehtilittum epidemia haaldâšmân.

Toos lasseen hybridistrategia vuáđuduvá raijiittâstooimâi haldâšem já kuuloold raččom paaldâst testaa, čuávu, sierrii já tipšo -prinsiip olášutmân vijđáht. Návt puáhtá uásild estiđ taavdâ ovdánem. Tom puáhtá lasseen pehtilittiđ rijjâtátulâšvuotân vuáđuduvvee já tiätusyeje kunnijâttee mobilheiviittâssáin.

Spiekâstâhtile Suomâst juátkoo ain, já haldâttâs lii meridâm adeliđ juátkimasâttâsâid kiärgusvuotâlaavâ ceehijn 86 (sosiaal- já tiervâsvuođâhuolâttâs toimâohtâduvâi stivrim), 87 (eres tiervâsvuođâhuolâttâs stivrim), 88 (huáputtes tipšo meriaaigij nuávdittem, sosiaalhuolâttâs palvâlemtáárbu árvuštâllâm), 93 (palvâlemkoskâvuođâ iävtuin spiekâstem), já 94 (luovâscelkkimvuoigâdvuođâ raijim).

Haldâttâs linjij ráđádâlmijn čuávvoi raijimtooimâi raččomist kuuloold:

  • Räjijotoluv siäđusvuáđustâslijd raijiittâsâid raččoh 14.5.2020 rääjist tienuuvt, ete tipteh Schengen sisraajij rastaldittee jotoluvâst pargokoskâvuotân já toimânaddelmân vuáđuduvvee pargomätkijotoluv sehe eres velttidmettum jotoluv.
  • Astoääigi mađhâšem olgoenâmáid iä avžuut tuáistáážân, já olgoministeriö mađhâšemravvuu juátkih taan uásild. Sisministeriö ráhtá täärhib ravvuid räjijotoluv lekkâmist kuuloold. Suomâ ana tergâdin, ete räjijotoluv raijiittâsâi raččomtooimâid koordinisteh EU-tääsist.
  • Piemmâmfinnoduvâi lekkâm kuuloold algâttuvvoo 1.6.2020 toin iävttoin, ete tääl toohâmnáál raijiittâsâi raččom vaikuttâsah já maajeeb almos epidemiologâlâš tileárvuštâllâm tom tuárjuh. Taat váátá lahâasâttem hammim tienuuvt, ete tooimân puáhtá asâttiđ ovdâmerkkân äššigâsmeerijd já juvâstâhvyebdimaigijd kyeskee raijiittâsâid. Lahâasâttemiävtuttâsâid pyehtih haldâttâs kieđâvušmân majemustáá 13.5.2020.
  • Olgopuđâldâssoojijd lekkih 14.5. rääjist čokkânemraijiittâsâid nuávditmáin.
  • Valastâllâmkištoid já -rááiđuid puáhtá algâttiđ 1.6. rääjist sierânâsorniistâlmijguin.
  • Kiirjij já eres amnâstuvâi olgosluoikkâm kirjeráájuin tipteh tállân.
  • Čuávvooh almos sistileh liäkkojeh 1.6. rääjist kontrollistum vuovvijn já kuuloold: staatâ já kieldâi museoh, teattereh, Aalmuglâšooppera, kulttuurtááluh, kirjeráájuh, kirjerájuautoh, Aalmuglâšarkkâduv äššigâs- já totkeesalipalvâlusah, puđâldemtileh já -sajeh, vuoijâmhaalih já eres valastâllâmtileh, nuorâitileh, kerhotileh, seervij čokkânemtileh, vajoidittee pargotoimâ já pargokuávdááh.
  • Stuorrâ, paijeel 500 ulmuu aalmugtilálâšvuođâi ornim kieldih haldâttâs linjim miäldásávt 31.7.2020 räi.
  • Čokkânemraijiittâsâid lii tárbu ain asâttiđ. Epidemiologâlii árvuštâllâm vuáđuld lii máhđulâš kepidiđ olmoošmere raijiittâs tááláást 10 ulmust enâmustáá 50 ulmui 1.6. rääjist tuáistáážân. Tile árvuštâlloo uđđâsist kesimáánu loopâ räi.
  • 50 ulmuu čokkânemraijiittâs heiviittuvvoo almolij čokkânmij lasseen (avžuuttâsân vuáđuduvvee toimâraavân) meid priivaat já kuálmád sektor ornim tilálâšvuođâin, kulttuur-, puđâldâs-, lihâdem- já valastâllâmtábáhtusâin sehe oskoldâhlijn tilálâšvuođâin. Sistiilij já kuávlulávt räijejum olgotiilij, tego suotâstâllâmsoojij, elleikaardij, kirjeráájui já elleekoveteatterij uásild torvolâšvuotâ visásmittoo äššigâsmeerij raijim, torvokooskâi já hygieniaravvui peht. Sosiaal- já tiervâsvuođâministeriö addel stivrimreeivâ kuávluhaldâttâhvirgeomâháid tai raijiittâsâi olášutmân njuámmumtaavdâ levânem estimân njuámmumtavdâlaavâ vuáđuld.
  • Luvâttuvváid, áámmátláid oppâlájádâssáid, ollâškovláid já ávus čuovviittâspaargon kyeskee raijiittâsah láá vyeimist 13.5.2020 räi. Ton maŋa 14.5. rääjist ovdil mainâšum oppâlájádâsâi tiilij kevttim máttááttâsân haldâšeh njuámmumtavdâlaavâ miäldásij toimâiguin. Aldamáttááttâsân lii máhđulâš maccâđ kontrollistum vuovvijn já kuuloold. Staatârääđi kuittâg avžuut, ete ollâopâttuvâin, áámmátollâškoovlâin, luvâttuvâin, áámmátlii máttááttâsâst, ávus čuovviittâspargoost sehe rävisulmui vuáđumáttááttâsâst juátkih káidusmáttááttâs luuhâmpaje loopâ räi.
  • Taiđuu vuáđumáttááttâs orniimân kyeskee raijiittâsah láá vyeimist 13.5. räi, mon maŋa toi oppâlájádâsâi tileh liäkkojeh siämmáánáál aldamáttááttâsân.
  • Káiduspargoavžuuttâs juátkoo tuáistáážân. Avžuuttâs árvuštâleh uđđâsist keesi maŋa.
  • Paijeel 70-ihásijd avžuutteh ain velttiđ fyysisijd kontaktijd máhđulâšvuođâi mield. Staatârääđi tiäddut riskâjuávkun kullee ulmui jieijâs kuorâttâllâm ko nuávditteh toimâravvuu.
  • Raijiittâsah kolliistâlmijn sosiaal- já tiervâsvuođâhuolâttâs toimâohtâduvâin láá vyeimist tuáistáážân já ääši tárkkojeh čuávvoo keerdi kesimáánu loopâ räi. Ovdâmerkkân tipšo-ohtâduvâin oceh uđđâ vuovijd toohâđ máhđulâžžân torvolijd sosiaallijd kontaktijd.

Raapoort Staatârääđi almostittemarkkâduvâst Valtost | Raapoort staatârääđi nettisiijđoin

Lasetiäđuh: kansliahovdâ Martti Hetemäki, p. 0295 530 292, staatâvarijministeriö já kansliahovdâ Kirsi Varhila, p. 0295 163 338, sosiaal- já tiervâsvuođâministeriö (pargojuávhu raapoort) sehe staatârääđi viestâdemhovdâ Päivi Anttikoski, p. 040 536 4821

 

Palaa sivun alkuun